Avrupa Komisyonu, birden fazla demiryolu işletmecisi arasında tek biletle rezervasyon yapılmasını sağlamak ve yolcu haklarını tüm yolculukları kapsayacak şekilde genişletmek amacıyla üç yasa teklifi kabul etti.
Öneriye göre, yolcular farklı işletmecilerin sunduğu kombine demiryolu hizmetlerini tek bir işlemle tek bir bilet olarak bulabilecek, karşılaştırabilecek ve satın alabilecek. Biletler, bağımsız bilet satış platformları ya da demiryolu işletmelerinin kendi satış kanalları aracılığıyla satın alınabilecek.
Tek bir bilet kapsamında rezerve edilen birden fazla taşıyıcının dahil olduğu yolculuklarda, yolculuğun tamamı boyunca yolcuların tüm hakları geçerli olacaktır. Aktarmayı kaçırma durumunda yolcular, yardım, alternatif güzergâh, ücret iadesi ve tazminat hakkına sahip olacaktır.
Komisyon ayrıca, bilet dağıtımına adil erişimi sağlamak amacıyla bilet satış platformları ve demiryolu işletmecileri için yeni yükümlülükler önermektedir. Platformların teklifleri tarafsız bir şekilde sunması ve mümkün olduğu durumlarda sera gazı emisyonlarına göre sıralama imkânı sağlaması gerekecektir. Bu kurallar, ulaşım işletmecileri ile bilet satış platformlarının adil, makul ve ayrımcı olmayan ticari anlaşmalar imzalamasını zorunlu kılacaktır.
Bu girişim, farklı işletmecilerden alınan ayrı biletlerin kullanıldığı yolculuklarda görülen parçalı rezervasyon sistemleri ve yetersiz yolcu korumasını ele almaktadır. Komisyon’a göre, sınır ötesi demiryolu yolcuları şu anda seyahat seçeneklerini karşılaştırma ve hizmetleri birleştirme konusunda zorluklarla karşılaşmaktadır.
Teklifler şimdi olağan yasama prosedürü kapsamında Avrupa Parlamentosu ve Konsey’e sunulacak. Buna paralel olarak, üye devletlerin ulusal erişim noktaları aracılığıyla çok modlu ulaşım verilerinin paylaşılmasına ilişkin Akıllı Ulaşım Sistemleri Direktifi hükümlerinin uygulanmasını hızlandırmaları bekleniyor.
Bu paket, uzun mesafeli ve sınır ötesi demiryolu ulaşımını canlandırmaya yönelik AB eylem planının bir parçasını oluşturmakta ve “Yüksek Hızlı Demiryolu ile Avrupa’yı Birleştirme” girişimini tamamlayıcı niteliktedir.
AB demiryolu yolcularının seyahat sayısı 2024'te 8,7 milyara ulaştı
Eurostat’ın en son verilerine göre, Avrupa Birliği’ndeki tren yolcuları 2024 yılında 8,7 milyar seyahat gerçekleştirerek 444,5 milyar yolcu-kilometre (pkm) oluşturdu. Bu rakamlar, yıllık en az 100 milyon yolcu-kilometre taşıma hacmine sahip başlıca demiryolu işletmelerini kapsamaktadır.
Almanya ve Fransa, sırasıyla 109,1 milyar ve 107,3 milyar yolcu-kilometre ile demiryolu yolcu taşımacılığında en yüksek performansı sergiledi. İtalya ise 55,9 milyar yolcu-kilometre ile onları izledi.
Öte yandan, altı AB ülkesi 2024 yılında 1 milyar pkm'nin altında bir rakam bildirdi: Litvanya ve Estonya her biri 0,4 milyar pkm, Lüksemburg 0,6 milyar, Letonya ve Yunanistan her biri 0,7 milyar ve Slovenya 0,9 milyar pkm kaydetti.
Kişi başına düşen rakamlara göre, Lüksemburg nüfusa oranla en yüksek demiryolu yolcu oranını kişi başına 46,2 seyahatle kaydetti. Avusturya 35,6 ile ikinci, Danimarka ise 35,2 ile üçüncü sırada yer aldı. En düşük oranlar Yunanistan (1,4), Litvanya (1,8) ve Bulgaristan’da (3,3) gözlemlendi.
Veriler, başlıca demiryolu işletmelerinin yaptığı yolcu taşımacılığına aittir. Belçika’ya ait rakamlar gizlidir; bu nedenle, AB’nin yolcu-kilometre toplamları, ulusal verilerin toplam rakamlardan elde edilemediği Belçika’yı kapsamamaktadır.
